NEW YORK/BRUSSEL -- Tot vorig jaar waren het vooral technologiebedrijven die in de Verenigde Staten voor de rechter werden gedaagd op beschuldiging van allerlei vormen van beursfraude. Maar volgens een onderzoek van PriceWaterhouseCoopers (PwC) is de trend dit jaar uitgebreid naar allerlei andere sectoren, zoals olie- en nutsbedrijven of de farmasector.

PwC telde tussen januari en mei 95 aanklachten in verband met beursfraude. Maar ,,het spotlicht verschuift van technologiebedrijven naar alle andere sectoren. Er worden ook meer bedrijven van de New York Stock Exchange en buitenlandse bedrijven voor de rechter gedaagd'', zegt de onderzoeker Charles Laurence. Totnogtoe werden vooral Amerikaanse bedrijven op de technologiebeurs Nasdaq geviseerd.

In heel 2001 werden liefst 483 rechtszaken over beursfraude aangespannen. Daarvan draaiden er 308 rond de praktijk van laddering -- waarbij bedrijven en hun zakenbankiers van tevoren aandelen van beursintroducties toewezen aan ,,bevoorrechte'' partijen, die moesten beloven dat ze na de beursgang aandelen zouden bijkopen. Die subtiele vorm van koersmanipulatie stuwde de koersen van heel wat beursnieuwelingen fors omhoog.

In de andere 175 rechtszaken zat in de helft van de gevallen een technologiebedrijf in het beklaagdenbankje. In 87 procent ervan werd ook de gedelegeerd bestuurder persoonlijk aangeklaagd, in bijna 70 procent de voorzitter en de financieel directeur. Dit jaar liggen die percentages nog hoger, wat erop wijst dat Wall Street steeds meer aandacht heeft voor allerlei vormen van managementfraude -- Enron is ongetwijfeld het bekendste voorbeeld.

PwC stelde ook vast dat de toegekende schadevergoedingen bij minnelijke schikkingen fors zijn gestegen. In de 109 gevallen van vorig jaar werd gemiddeld 17,2 miljoen dollar (18 miljoen euro) per schikking uitgekeerd. Tussen 1996 en 2000 bedroeg het gemiddelde 14,1 miljoen dollar.

Vaak zijn rechtszaken in Wall Street het gevolg van klachten door (groepen van) particuliere beleggers. De beurscommissie SEC dringt er bij de Amerikaanse parketten op aan dat zij meer strafzaken moeten aanspannen tegen beursfraudeurs. ,,Er is niets dat potentiële misdadigers meer afschrikt dan het vooruitzicht op een tijdje in de cel'', zei SEC-directeur Stephen Cutler onlangs in een interview met de Wall Street Journal.

Wim De Preter

De Standaard on-line